Kompozisyonun Tanımı - Kompozisyon Türleri Konu Özeti


Reklam

Kompozisyonun Tanımı - Kompozisyon Türleri

Tanım

Kompozisyon kelime anlamıyla; herhangi bir konu veya alanla ilgili ayrı ayrı malzemeyi en uygun şekliyle bir araya getirmek, birleştirmek, düzenlemek demektir. Kompozisyon her ne kadar, öğrencilere yazı yazma alışkanlığı kazandırmak amacıyla verilen yazma ödevi, veya daha geniş anlamıyla; duyguların, düşüncelerin, olayların sözle veya yazıyla ifadesi olarak kullanılsa da sadece edebiyata ait bir terim değildir ve kullanım alanı da edebiyatla sınırlı değildir. 

Yukarıdaki tanımın kapsamına giren her alanda ve hayatın her anında kompozisyon vardır ve olmalıdır. Çünkü “kompozisyonda, düzen esastır. Aslında dünya da bir düzen içerisindedir. Geceleri gündüzler, mevsimleri mevsimler takip eder. Nitekim büyük sanatkârların pek çoğu kendilerine tabiatı örnek almışlardır. Tabiattaki herhangi bir varlık, manzara, düzen, ahenk ve bunun sonucu olan güzelliği ile insanı kendine çeker, büyüler. Düzen ve tertip dünyanın ve hayatın esasıdır. Her sabah, doğu diye adlandırdığımız bir taraftan doğan güneş, doğma yerini ve zamanını değiştirse her şey alt üst olur”[1][1][1]

Malzemesi dil olan, dille yapılan kompozisyonlara geçmeden önce kompozisyonun kullanıldığı diğer bazı alanlardan örnekler vererek sağladığı kolaylıklardan bahsedelim: Bugün, değeri milyarlarca dolarla ifade edilen, meşhur bir resmin, boyaların tuvale gelişigüzel sürülmesiyle yapılmadığı muhakkaktır. Buradaki ustalık, boyaların en uygun biçimde seçilmesinde ve bunların bir düzen içinde, ressamın da kendinden bir şeyler katarak, yeteneğiyle tuvale uygulamasındadır.

Bir piyanonun tuşlarına rast gele basarak kulağa hoş gelecek bir müzik eserinin terennüm edilmesi mümkün değildir. Besteci (kompozitör) bu alana ait deneyimiyle notaları en uygun şekliyle sıraya kor, düzenler ve ortaya güzel bir eser çıkar.

Birbirinden farklı ve dağınık hâlde bulunan tuğla, demir, kum, çimento vb. gibi malzemenin hayranlık duyulan mimarî bir esere dönüşmesi terkibin usulüne göre yapılmasıyla mümkündür.

Bir marketteki ürünlerin raflara gelişigüzel konduğunu; evinizdeki eşyanın şuraya buraya öylesine bırakıldığını; saçlarınıza tarağın, fırçanın hiç değmediğini; yemeğinizi yaparken elinize ne geçerse tencereye attığınızı; herkesin, arabasını istediği şekilde sürdüğünü; toplu taşıma araçlarının rast gele saatlerde kalktığını; ...vs. düşününüz. Düzenin bozulacağını, huzurun kalmayacağını, çevrenin birden bire, yaşanılamayacak bir hâle dönüşeceğini fark edeceksiniz. Çevrenizde sizi rahatsız eden her ne varsa, dikkat ediniz bunların pek çoğu plânsızlıktan ve düzensizlikten kaynaklanmaktadır. Bununla ilgili örneklerin sayısını dilediğiniz kadar artırmanız mümkündür. Demek ki kompozisyonun özünü oluşturan tertip, düzen ve plân her alanda bir kolaylık sağlıyor, insana huzur veriyor ve bu anlamda hayatın vazgeçilmez bir unsuru oluyor. Dikkat edilirse maddî

malzeme belli ölçülerle bir araya getirilirken onu birleştiren kişi malzemeye kendinden bir şeyler katıyor. Aynı malzemeyi kullanan res­samlar, mimarlar, müzisyenler, dekoratörler, sanatçılar birbirinden az çok farklı eserler, projeler ortaya koyuyorlar. Demek ki kompozisyon, sadece maddî unsurların birleştirilmesi değil, madde ile mananın ahengidir.

 

Kompozisyon Türleri

 

Kompozisyonu ve önemini böyle kısaca belirttikten sonra dil ile yapılan kompozisyonlara geçebiliriz: İsteğin, haberin, duygunun, düşüncenin, anlayışın... diğer insanlara en kolay, tam ve etkili bir şekilde anlatılması sözle veya yazıyla olur. Buna göre dille yapılan iki türlü kompozisyon vardır:

a) Sözlü kompozisyon: Anlatılmak istenene konuşma yoluyla bir bütünlük ve düzen vermektir. 

b) Yazılı kompozisyon: Duyguyu, düşünceyi, isteği yazı yoluyla düzenlemek ve bütünlük kazandırmaktır.

Temel ilkeler bakımından diğer alanlardaki kompozisyonlarla dille yapılan kompozisyonlar arasında fazla farklılıklar yoktur. Bir makinenin çalışır duruma gelmesi, mühendisin alanıyla ilgili iyi bir eğitim almasına; proje üreterek bunu plânlamasına; parçaları en uygun biçimde bir araya getirmesine bağlı ise başarılı bir (sözlü veya yazılı) kompozisyonun ortaya konması da bilgi birikimine sahip olmaya; işlenmeye uygun bir konu tespit ederek bunun plânını çıkarmaya; en uygun kelimeleri seçerek bunları bir düzen içinde sıralayıp cümleler, paragraflar oluşturmaya bağlıdır. Makinede olması gereken fakat takılmayan bir parça veya yanlış takılan bir parça makinenin çalışmasını nasıl engelliyorsa eksik veya yanlış kullanılan bir kelime de yazının güzelliğini ve düzenini bozacaktır.

 



 



Reklam


Ekleyen: korhan | Okunma Sayısı: 237


Bu Kategoride En Çok Okunanlar
  • LYS -Edebiyat Yaprak Testleri İndir
  • LYS-SÖZEL - EŞİT AĞIRLIK EDEBİYAT DENEME SINAVI İNDİR
  • Edige Destanı İncelemesi-Özeti
  • Kafiye-Redif-ve-Kafiye-Örgüsü-Ders-Notları-ve-Cevaplı-Test-MesutHayat
  • LYS-SÖZEL -EŞİT AĞIRLIK EDEBİYAT TESTLERİ İNDİR
  • LYS-SERVET-İ FÜNUN TESTLERİ ONLİNE ÇÖZ
  • NOKTALAMA İŞARETLERİ- SLAYT GÖSTERİSİ İLE KONU ANLATIMI
  • Kompozisyon Konuları-Örnek Komposizyon Konu Örnekleri
  • LYS-TANZİMAT EDEBİYATI TESTLERİ ONLİNE ÇÖZ
  • LYS-SÖZEL - TM EDEBİYAT TESTLERİ ONLİNE ÇÖZ
  • Kompozisyon Örnekleri:HATA YAPMAKTAN KORKAN İNSAN HİÇBİR ŞEY YAPAMAZ
  • Göstermeye Bağlı Edebi Metinler Konu Özeti-Ders Notu
  • YGS-LYS EDEBİYAT EDEBİ TÜRLER KONU ÖZETİ-DERS NOTLARI
  • Millî Edebiyat Zevk ve Anlayışını Sürdüren Şiir Konu Özeti-Ders Notu İndir
  • YGS-LYS TÜRKÇE-EDEBİYAT ÇÖZÜMLÜ DENEME SINAVI İNDİR
  • Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı Konu Özeti-Ders Notu
  • Edebiyat Kısa Ders Notları
  • YGS-LYS TÜRKÇE-EDEBİYAT DENEME SINAVI 2013
  • LYS-SÖZEL -EŞİT AĞIRLIK EDEBİYAT TESTLERİ ONLİNE ÇÖZ
  • Dillerin Evrensel Öğütleri Slaytı Konu Özeti-Ders Notu
  • YGS PRATİK DİL BİLGİSİ NOTLARI İNDİR
  • YGS-LYS TÜRKÇE-EDEBİYAT DENEME SINAVI İNDİR
  • LYS -MİLLİ EDEBİYAT DÖNEMİ TESTLERİ ONLİNE ÇÖZ
  • Cümlenin Ögeleri Alıştırma
  • Serveti Fünun Edebiyatı Konu Özeti-Ders Notu İndir
  •